Ana Sayfa Hakkımızda Hizmetler Ödüller Ekip Yayınlar Kariyer İletişim TÜRKÇEENGLISH Devin Law & IP — İstanbul
← Tüm Yayınlar
KategoriMarka
Yayın Tarihi28 Ağustos 2026
Yazarlar
Uğurcan TekinOrtak
Beyza ErdemirAvukat

Ticaret Unvanı ile Marka Çatışması: İki Sicil, Tek Piyasa

Şirket kuruluşunda ticaret unvanının ticaret siciline tescil edilmesi, kurucularda çoğu zaman yanıltıcı bir güvenlik hissi yaratmaktadır. Unvan tescil edilmiştir; öyleyse bu ibare artık şirketindir. Oysa ticaret unvanı ile marka, farklı işlevlere sahip, farklı sicillerde doğan ve farklı kurallarla korunan iki ayrı haktır. Unvan taciri, yani işletmenin sahibini ayırt etmektedir; marka ise mal ve hizmetleri ayırt etmektedir. Bir ibarenin unvan olarak tescili, aynı ibarenin mal ve hizmetler üzerinde marka gibi kullanılması hakkını kendiliğinden vermemektedir.

Çatışma tam bu noktada doğmaktadır. Unvanındaki ibareyi ürün ambalajlarında, tabelada, internet sitesinde ve reklamlarda öne çıkararak kullanan şirket, fiilen markasal kullanım alanına girmektedir. Aynı ibare başkası adına marka olarak tescilliyse, bu kullanım marka hakkına tecavüz oluşturabilmektedir.

Unvan işletmeyi, marka mal ve hizmeti ayırt etmektedir; çatışma iki işlevin kesiştiği yerde doğmaktadır.

Marka Sahibinin Unvana Karşı Konumu

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7 nci maddesi, marka sahibine işaretin ticaret unvanı veya işletme adı olarak kullanılmasını yasaklama yetkisi tanımaktadır. Diğer bir ifadeyle tescilli marka sahibi, markasıyla iltibas yaratacak biçimde kullanılan sonraki tarihli unvan kullanımına karşı harekete geçebilmektedir. Uygulamada bu, unvan terkini ve unvandaki ibarenin kullanımının yasaklanması taleplerine kadar uzanabilmektedir. Şirket kuruluşunda ticaret sicilinin unvan benzerliği incelemesi, marka sicilini kapsamamaktadır; ticaret sicili nezdinde sorunsuz tescil edilen bir unvan, marka hukuku bakımından pekâlâ sakat olabilmektedir.

Unvan Sahibinin Markaya Karşı Konumu

Madalyonun diğer yüzünde, önceki tarihli unvan sahibinin korunması yer almaktadır. Kanunun 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, başvuru tarihinden önce başka bir kişiye ait ticaret unvanı da dahil olmak üzere sınai mülkiyet hakkı veya fikri hak kapsamında korunan bir işaret söz konusuysa, hak sahibinin itirazı üzerine sonraki marka başvurusu reddedilmektedir. Unvanını fiilen ve markasal etki doğuracak yoğunlukta kullanan işletme, aynı ibarenin üçüncü kişi adına marka olarak tescil edilmesine itiraz edebilmektedir. Burada da belirleyici olan, kâğıt üzerindeki tescil değil, ibarenin piyasadaki fiilî kullanımı ve bilinirliğidir.

“Sicilde önce olmak yetmemektedir; piyasada da önce ve görünür olmak gerekmektedir.”

Çözümün İlkeleri

Uyuşmazlıkların çözümünde iki ilke öne çıkmaktadır. İlki önceliktir: hangi tarafın hakkı daha önce doğmuşsa, kural olarak o taraf korunmaktadır. İkincisi kullanım biçimidir: unvanın yalnızca unvan işlevi çerçevesinde, dürüstçe ve işletmeyi tanıtma amacıyla kullanılması ile ibarenin ürünler üzerinde markasal biçimde öne çıkarılması farklı değerlendirilmektedir. Türk Ticaret Kanunu'nun ticaret unvanına ilişkin hükümleri ile Sınai Mülkiyet Kanunu'nun marka hükümleri, bu değerlendirmede birlikte uygulanmaktadır.

Pratik Tavsiyeler

Bu çatışma alanının en ucuz çözümü, kuruluş aşamasında alınan iki tedbirdir. Şirket kurulmadan önce unvanın çekirdek ibaresi için marka sicilinde ön araştırma yapılması, ileride tecavüz iddiasıyla karşılaşma riskini büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır. Kuruluşla eş zamanlı olarak aynı ibarenin, işletmenin faaliyet göstereceği mal ve hizmet sınıflarında marka olarak tescil ettirilmesi ise ibareyi her iki sicilde de güvence altına almaktadır. Yıllarca kullanılan bir unvanın çekirdeğinin başkası adına marka olarak tescil edildiğinin sonradan fark edilmesi, telafisi mümkün ancak maliyetli bir senaryodur.

Özet İlkeler

  • Ticaret unvanı taciri, marka mal ve hizmetleri ayırt etmektedir; iki hak farklı sicillerde doğmaktadır.
  • Unvan tescili, ibarenin markasal kullanımına kendiliğinden hak vermemektedir.
  • Marka sahibi, iltibas yaratan unvan kullanımını yasaklatabilmektedir.
  • Önceki tarihli unvan sahibi, aynı ibarenin marka olarak tesciline itiraz edebilmektedir.
  • Çözümde öncelik ve kullanım biçimi belirleyicidir.
  • Kuruluş aşamasında marka araştırması ve eş zamanlı marka tescili, çatışmanın en ucuz önlemidir.

Devin Patent, kuruluş öncesi marka araştırmaları ve unvan çekirdeğinin marka olarak tescili konusunda vekillik hizmeti sunmaktadır. Unvan terkini ve marka hakkına tecavüz davaları, çözüm ortağımız Devin Law & IP tarafından yürütülmektedir.

Kaynaklar

  • 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, m. 6 ve m. 7 (mevzuat.gov.tr)
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ticaret unvanına ilişkin hükümleri (mevzuat.gov.tr)