Ana Sayfa Hakkımızda Hizmetler Ödüller Ekip Yayınlar Kariyer İletişim TÜRKÇEENGLISH Devin Law & IP — İstanbul
← Tüm Yayınlar
KategoriMarka
Yayın Tarihi11 Ağustos 2026
Yazarlar
Uğurcan TekinOrtak
Alican TekinOrtak

Marka Başvurusuna İtiraz: İki Aylık Pencere ve Kullanım İspatı

Türkiye'de başarısız olan itirazların çoğu benzerlik değerlendirmesinde başarısız olmuyor. Usule ilişkin bir işlemin ikinci aya bırakılması ya da dosyayı taşıyacak bir gerekçenin pencere kapandıktan sonra eklenmek istenmesi yüzünden başarısız oluyor. Bu sonuçları doğuran kurallar kısa, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 18 ilâ 21'inci maddelerinde ve ilk itirazdan önce okunmayı, ilk kayıptan sonra okunmaya tercih ediyor.

İki Ay İçinde Üç Şey Olmalı, Bir Şey Değil

18'inci maddenin birinci fıkrası, bir markanın 5'inci veya 6'ncı maddeye göre tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin itirazların başvurunun yayımından itibaren iki ay içinde yapılacağını öngörüyor. İkinci fıkra ise vekillerin çoğu kez idari saydığı, kanunun ise kurucu saydığı iki şart ekliyor. İtiraz yazılı ve gerekçeli olmalı; gerekçelerin aynı iki aylık süre içinde sunulmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılıyor. Ücretin itiraz süresi içinde ödenmesi ve ödeme bilgisinin yine aynı süre içinde Kuruma sunulması zorunlu.

Her iki hâlde de sonuç ret değil, yokluk. Son gün yapılan ve gerekçesi sonra gönderilecek bir itiraz ya da ödemesi gün içinde yapılıp bilgisi bir hafta sonra iletilen bir itiraz, zayıf bir itiraz değildir — itiraz değildir. Telafisi yoktur, eski hâle getirme de yoktur; çünkü geri getirilecek bir şey yoktur.

Bülten yayımı, aynı anda üç ayrı yükümlülüğü yöneten iki aylık bir süreyi başlatır.

Görüş İtiraz Değildir

17'nci madde, herkesin, bir markanın mutlak ret nedenleri kapsamında tescil edilemeyeceğine dair yazılı ve gerekçeli görüş sunmasına izin veriyor — 5'inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi, yani önceki tarihli markayla aynılık veya ayırt edilemeyecek kadar benzerlik hâli açıkça hariç tutulmuş. Görüşler markanın tesciline kadar her zaman sunulabilir, ücrete tabi değildir ve Kurum görüşü yerinde bulursa başvuruyu kısmen veya tamamen reddedebilir.

Bedeli hükmün kendisinde yazılı: görüş sahibi işlemlere taraf olmaz. Başvuru sahibinin cevabına karşı dinlenilme hakkı, sonuca karşı itiraz hakkı ve usuli sıfat yoktur. Görüş, mutlak bir ret nedeni açıkken ve görüş sahibinin sicili temiz tutmak dışında dosyada menfaati yokken işe yarar. Amaç bir portföyü korumaksa itirazın yerini tutmaz.

Gerekçe Seti Pencere Kapanınca Sabitlenir

20'nci maddenin ikinci fıkrası, Kurum kararlarına karşı itirazın bildirimden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak yapılacağını söyledikten sonra tüm usulü yöneten kuralı koyuyor: itiraz süresinden sonra itiraz gerekçeleri değiştirilemez ve yeni gerekçeler eklenemez. 18'inci maddenin ikinci fıkrasıyla birlikte okunduğunda sonuç şu: itiraz sahibinin Kurul önüne ve esasen Ankara mahkemesine kadar taşıyacağı dosya, ilk iki ayda yazdığı dosyadır.

Bunun bir yazım sonucu var. 6'ncı madde kapsamında birden çok gerekçe mevcutsa — birinci fıkraya göre karıştırılma ihtimali, üçüncü fıkraya göre ticaret sırasında kullanılan tescilsiz işaret, dördüncü ve beşinci fıkralara göre tanınmışlık, altıncı fıkraya göre önceki kişi ismi, ticaret unvanı, telif hakkı veya başka bir fikri mülkiyet hakkı, dokuzuncu fıkraya göre kötüniyet — biri diğerlerinden açıkça güçlü görünse bile hepsi itirazda ileri sürülmelidir. Derli toplu görünsün diye elenen bir gerekçe, kalıcı olarak feragat edilmiş bir gerekçedir.

19'uncu Maddenin İkinci Fıkrası: Kullanım İspatı

19'uncu maddenin ikinci fıkrası, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde itiraz gerekçesi markanın Türkiye'de en az beş yıldır tescilli olması şartıyla, başvuru sahibinin itiraz sahibinden markasının kullanımını ispatlamasını istemesine imkân tanıyor. Mekanizmaya ilişkin uyuşmazlıkların çoğunu üç sınır belirliyor.

Birincisi, yalnızca 6'ncı maddenin birinci fıkrasına — karıştırılma ihtimaline — dayanan itirazlara karşı kullanılabiliyor. Beşinci fıkraya dayanan tanınmışlık itirazı, üçüncü fıkraya dayanan tescilsiz işaret itirazı veya dokuzuncu fıkraya dayanan kötüniyet itirazı kullanım ispatı talebine açık değil. Tescilli markası kullanım bakımından kırılgan olan itiraz sahibinin, dosyanın gerçekten yalnızca birinci fıkraya mı dayandığını değerlendirmesi gerekir.

İkincisi, talep başvuru sahibi tarafından itiraza karşı görüş bildirme aşamasında, bir aylık cevap süresi içinde yapılıyor; itiraz sahibinin de talebin tebliğinden itibaren delillerini sunmak için bir ayı oluyor. Kurumun kullanım ispatına ilişkin kılavuzundaki uygulama, bu delil sunma süresi için ek süre verilmediği ve süresinden sonra sunulan delillerin dikkate alınmadığı yönünde.

Üçüncüsü, talep ilk kez Kurul önünde ileri sürülemiyor. İlk derecede kullanım ispatı istemeyen başvuru sahibi bu imkândan dosya bakımından vazgeçmiş sayılır.

“Ciddi kullanım dosyaya göre değil piyasaya göre ölçülür. Tek bir ilişkili şirkete kesilmiş faturalar, hiç sipariş almamış bir internet sitesi ve satılmamış ambalaj stoku bir arada, kullanımın değil niyetin kaydıdır.”

İlgili dönem, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıl. Kullanım mal ve hizmetlerin yalnızca bir kısmı bakımından ispatlanırsa itiraz yalnızca ispatlanan kısım bakımından incelenir; hiç ispatlanmazsa itiraz o ölçüde dikkate alınmaz ve başka gerekçe yoksa reddedilir. Esasa ilişkin ölçüt — piyasaya yönelen gerçek ticari kullanım, sektöre uygun bir ölçekte ve işaretin marka işlevi görmesi — yerleşik Avrupa içtihadından geliyor ve sabit bir nicelik eşiği olmaksızın uygulanıyor.

Bunun İzleme Programı Açısından Anlamı

İki aylık süre yayımdan işliyor, marka sahibinin başvurudan haberdar olduğu tarihten değil. Aylık raporlayan bir izleme hizmeti ortalama beş hafta kalmış bir dosya teslim eder; haftalık raporlayan yedi hafta. Fark idari bir konfor meselesi değil. Bu, tüm gerekçelerin ileri sürüldüğü ve tanınmışlık delillerinin toplandığı bir itirazla, son gün o öğleden sonra yazılabilen gerekçelerle yapılmış bir itiraz arasındaki farktır.

İkinci sonuç ters yönde işliyor. Kendi portföyünde beş yıldan uzun süredir tescilli ve dar kullanılan markalar bulunan bir hak sahibi, birinci fıkraya dayanarak yapacağı her itirazın kullanım ispatı talebi çekeceğini varsaymalı ve kullanım dosyasını, kendisine tanınan bir ay içinde üretmeye çalışmak yerine itirazdan önce hazırlamalıdır.

Kaynaklar