Modern iş dünyasının ihtiyaçlarına göre şekillendirilmiş stratejik hukuki hizmetler; fikri mülkiyet, medya, teknoloji, şirketler hukuku ve mevzuat uyum süreçlerinde danışmanlık ve avukatlık hizmetleri sunan uzman çalışma gruplarımız aracılığıyla, İstanbul'dan dünyanın dört bir yanındaki müvekkillerimize ulaştırılmaktadır.
İnşa Ettiğiniz Değerleri Korumak İçin Etkili ve Verimli Hukuki Stratejiler.
Devin Law & IP, ekibinin, danışmanlarının ve beraber çalıştığı iş ortaklarının 15 yılı aşkın mesleki tecrübesini bir araya getiren bir hukuk bürosudur. Şeffaflık, dürüstlük ve ortak değerleri merkeze alan firmamız, kendi alanında uzmanlaşmış ekipler aracılığıyla sürdürülebilir hukuki çözümler sunmaktadır.
Sektörel tecrübeye sahip özel ekiplerimizle yerli ve yabancı geniş bir müvekkil ağına hizmet vermekteyiz. Uzun vadeli müvekkil ilişkileri, vizyon çeşitliliği, sürekli eğitim ve mesleki gelişim en temel kurumsal değerlerimizi oluşturur.
Profesyonellik, şeffaflık ve uzun vadeli değer yaratma vizyonuyla hareket eden büromuz; sektörel tecrübesini stratejik hukuki öngörüsüyle harmanlayarak kurumlar ve bireyler için net, uygulanabilir ve sonuç odaklı çözümler üretir.
İstanbul merkez ofisi ile faaliyet gösteren firmamız, marka ve patent vekilliği şirketi aracılığıyla da dünyanın farklı bölgelerinde portföy yönetimi gerçekleştirmekte; yerli ve yabancı hak sahipleri adına TÜRKPATENT, EUIPO, WIPO ve yabancı ofisler nezdindeki başvuru, itiraz, yenileme ve hak koruma süreçlerini titizlikle yürütmektedir.
Bir yanda hukuki danışmanlık ve dava takibi, diğer yanda marka ve patent vekilliği olarak konumlanan bu ikili yapı, büromuzun mahkeme salonlarındaki gücünü disiplinli bir portföy yönetimiyle birleştirmesini sağlar. Böylece her dosya, doğrudan o alanda uzmanlaşmış bir ekip tarafından ele alınır.
02
Neden Devin Law & IP?
Hukuki Uzmanlık
Farklı sektörlerde derinlemesine bilgi sahibi olan profesyonellerimiz, müvekkillere stratejik ve uygulanabilir öngörüler sunar. Her dosya, ilgili sektörde fiili tecrübeye sahip bir ekip tarafından yürütülür; böylece sunduğumuz hukuki tavsiyeler salt teorik bilgileri değil, iş dünyasının sahadaki gerçeklerini yansıtır.
Müvekkil Odaklı Yaklaşım
Müvekkillerimizle yakın iş birliği içinde çalışarak, onların spesifik hedeflerine uygun kişiselleştirilmiş çözümler üretiyoruz. Hukuki stratejiyi şekillendirmeden önce her müvekkilin iş modelini, risk alma durumunu ve önceliklerini tam anlamıyla kavramak için zaman ayırıyoruz.
Yenilikçi Çözümler
Yaratıcı ve sürdürülebilir yaklaşımlar geliştirmek için modern hukuk teknolojilerinden yararlanıyoruz. Portföy otomasyonundan yapılandırılmış marka izleme servislerine kadar, daha hızlı ve tutarlı sonuçlar elde etmek için teknolojiyi süreçlerimize aktif olarak entegre ediyoruz.
Sürdürülebilirliğe Bağlılık
Müvekkillerimizi, hem ticari operasyonlarına hem de topluma fayda sağlayan etik uygulamaları benimsemeleri konusunda destekliyoruz. Uzun ömürlü, hukuken savunulabilir ve gelişen uluslararası düzenlemelerle uyumlu bir şirket kültürü inşa etmelerine yardımcı oluyoruz.
Stratejik Perspektif
Sürdürülebilir büyüme amacıyla hukuki çözümleri ticari hedeflerle tam uyumlu hâle getiriyoruz. Sunduğumuz hukuki danışmanlığı daima ticari bir karar çerçevesinde; net seçenekler, gerçekçi maliyetler ve ölçülebilir sonuçlarla birlikte aktarıyoruz.
03
İşletmenize Göre Şekillenen Hukuki Hizmetler
01
Sınai Mülkiyet Hukuku
Markalar, patentler, faydalı modeller ve endüstriyel tasarımlar; TÜRKPATENT, EUIPO ve WIPO nezdinde danışmanlık, tescil süreçleri ve dava takibi.
İncele →
02
Fikrî Mülkiyet ve Telif Hakkı Hukuku
5846 sayılı FSEK kapsamında telif, yazılım ve bağlantılı haklar; hak sahipliği mimarisinin kurulmasından korsanla mücadele operasyonlarına kadar tam kapsamlı koruma.
İncele →
03
Medya, Eğlence ve Reklam
Yaratıcılığın hukuki düzenlemelerle buluştuğu nokta; reklam denetimi, yayıncılık (RTÜK) uyum süreçleri, yapım ve yetenek sözleşmeleri.
İncele →
04
Kişisel Verilerin Korunması, Mahremiyet ve Siber Güvenlik
KVKK ve GDPR kapsamında savunulabilir veri yönetişimi; veri haritalama, sınır ötesi aktarımlar, ihlal yönetimi ve Kurul nezdinde savunma süreçleri.
İncele →
05
Bilişim ve Teknoloji Hukuku
Yazılım, SaaS ve bulut sözleşmeleri, oyun ve e-spor, startup yatırım turları, e-ticaret ve fintek düzenlemeleri ile yapay zekânın hukuki mimarisi.
İncele →
06
Şirketler Hukuku ve Ticari Danışmanlık
Şirketlerin tüm departmanlarına yönelik sürekli hukuki danışmanlık, ticari sözleşmeler, genel kurullar, yönetim kurulu kararları, sermaye yapılandırmaları ve ortaklar arası uyuşmazlıklar.
İncele →
07
Uyuşmazlık Çözümü ve Dava
Ticari ve sözleşmesel davalar, alacak tahsili ve icra, iş hukuku savunmaları, beyaz yaka suçları, ortaklar arası uyuşmazlıklar, kira davaları, arabuluculuk ve tahkim.
İncele →
08
Deniz Hukuku, Yat ve Tersane Hukuku
Süperyat yeni inşa ve bakım projeleri, tersane operasyonları, yat tasarımı ve fikri mülkiyet, alım-satım işlemleri, bayrak tescili, gemi adamı süreçleri, gemi tutuklamaları ve deniz kazaları.
İncele →
"From the first spark of creativity to the global protection of your brand."
Avukatlık Hizmetleri · Marka Patent Vekilliği Hizmetleri
04
Ödüller ve Sıralamalar
Beş Kategori · 2026IP STARS — Managing IP
Türkiye'de beş çalışma kategorisinde sıralamaya girdi; Uğurcan Tekin ve İnci Özçilsal "Rising Star" olarak gösterildi.
Tavsiye Edilen · 2026WTR 1000
Uğurcan Tekin, marka koruma ve uluslararası fikri mülkiyet stratejileri alanında bireysel olarak listelendi.
Sıralamada · EMEA 2026The Legal 500 EMEA
Uğurcan Tekin — Fikri Mülkiyet ile Medya & Eğlence alanlarında "Next Generation Partner".
Tier 2 · 2026Media Law International
Uğurcan Tekin — Türkiye'de tavsiye edilen ilk 10 medya hukuku avukatı arasında.
Aynı kuruluşların 2025 sayılarında da sıralamaya girdik — The Legal 500 EMEA, Media Law International, IP STARS ve WTR 1000.
05
Ekibimiz
Uğurcan Tekin, LL.MOrtak / Avukat — Marka Vekili
Alican Tekin, LL.MOrtak — Marka Vekili
Kadir Karasu, MBAOrtak
Tevrat TekinKıdemli Danışman / Avukat
İnci ÖzçilsalAvukat
Beyza ErdemirAvukat
Şevval Ezgi DemirAvukat
Mehmet Kerem KüçükMarka ve Patent Uzmanı
Berkay KizenFinans Uzmanı
Aleyna KalburcuStajyer Avukat
Sıla UçarStajyer Avukat
Uğurcan Tekin, LL.MOrtak / Avukat — Marka Vekili
Alican Tekin, LL.MOrtak — Marka Vekili
Kadir Karasu, MBAOrtak
Tevrat TekinKıdemli Danışman / Avukat
İnci ÖzçilsalAvukat
Beyza ErdemirAvukat
Şevval Ezgi DemirAvukat
Mehmet Kerem KüçükMarka ve Patent Uzmanı
Berkay KizenFinans Uzmanı
Aleyna KalburcuStajyer Avukat
Sıla UçarStajyer Avukat
06
Yayınlar
Franchise ve Dağıtım
Franchise Sözleşmelerinde Marka Kimliği ve Haklı Fesih
28 October 2026 — Read →
Veri Koruma
Kişisel Verileri Koruma Kurulu Kararları — Ekim 2026 (II): 21 Ekim 2026 Tarihli Veri İhlali Bildirimleri
26 October 2026 — Read →
Rekabet Hukuku
Rekabet Hukukunda Ekim 2026 Gelişmeleri: Fide Sektöründe Uzlaşma Kararları ve Kısa Kararlar
26 October 2026 — Read →
Mevzuat
Resmî Gazete Haftalık Gelişmeler — 19.10–25.10.2026: ETS Piyasası Yönetmeliği, Metin Yamalak (5) Kararı ve SİSBİS Kaydına İlişkin Yargıtay Kararı
26 October 2026 — Read →
Rekabet Hukuku
Rekabet Hukukunda Ekim 2026 Gelişmeleri: Toplu Yemek İhalelerinde Soruşturma ve Media Markt Kararı
19 October 2026 — Read →
Mevzuat
Resmî Gazete Haftalık Gelişmeler — 12.10–18.10.2026: Asgari Sermaye Süresinin Uzatılması, Reklam Kurulu Cezasına İlişkin Muhammet Babur Kararı ve Makine Emniyeti Yönetmeliği
19 October 2026 — Read →
Telif Hakkı
İşyerinde Abonelikli Müzik Uygulamasından Yayın ve Ceza Sorumluluğu: Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 05.05.2026 Tarihli Kararı
15 October 2026 — Read →
Veri Koruma
Kişisel Verileri Koruma Kurulu Kararları — Ekim 2026: Kurumsal E-Posta ve İş İletişim Kanallarının Denetlenmesine İlişkin İlke Kararı ve 7 Ekim 2026 Tarihli İhlal Bildirimleri
12 October 2026 — Read →
Rekabet Hukuku
Rekabet Hukukunda Ekim 2026 Gelişmeleri: EssilorLuxottica Taahhütleri, Hazır Noodle Pazarında Soruşturma ve Geçici Tedbir
12 October 2026 — Read →
Mevzuat
Resmî Gazete Haftalık Gelişmeler — 05.10–11.10.2026: Sosyal Ağlarda Yaş Doğrulama Yönetmeliği, Kurumsal E-Posta Denetimine İlişkin İlke Kararı ve Vergide Elektronik Tebligat
12 October 2026 — Read →
Franchise ve Dağıtım
Franchise Sözleşmelerinde Marka Kimliği ve Haklı Fesih
28 October 2026 — Read →
Veri Koruma
Kişisel Verileri Koruma Kurulu Kararları — Ekim 2026 (II): 21 Ekim 2026 Tarihli Veri İhlali Bildirimleri
26 October 2026 — Read →
Rekabet Hukuku
Rekabet Hukukunda Ekim 2026 Gelişmeleri: Fide Sektöründe Uzlaşma Kararları ve Kısa Kararlar
26 October 2026 — Read →
Mevzuat
Resmî Gazete Haftalık Gelişmeler — 19.10–25.10.2026: ETS Piyasası Yönetmeliği, Metin Yamalak (5) Kararı ve SİSBİS Kaydına İlişkin Yargıtay Kararı
26 October 2026 — Read →
Rekabet Hukuku
Rekabet Hukukunda Ekim 2026 Gelişmeleri: Toplu Yemek İhalelerinde Soruşturma ve Media Markt Kararı
19 October 2026 — Read →
Mevzuat
Resmî Gazete Haftalık Gelişmeler — 12.10–18.10.2026: Asgari Sermaye Süresinin Uzatılması, Reklam Kurulu Cezasına İlişkin Muhammet Babur Kararı ve Makine Emniyeti Yönetmeliği
19 October 2026 — Read →
Telif Hakkı
İşyerinde Abonelikli Müzik Uygulamasından Yayın ve Ceza Sorumluluğu: Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 05.05.2026 Tarihli Kararı
15 October 2026 — Read →
Veri Koruma
Kişisel Verileri Koruma Kurulu Kararları — Ekim 2026: Kurumsal E-Posta ve İş İletişim Kanallarının Denetlenmesine İlişkin İlke Kararı ve 7 Ekim 2026 Tarihli İhlal Bildirimleri
12 October 2026 — Read →
Rekabet Hukuku
Rekabet Hukukunda Ekim 2026 Gelişmeleri: EssilorLuxottica Taahhütleri, Hazır Noodle Pazarında Soruşturma ve Geçici Tedbir
12 October 2026 — Read →
Mevzuat
Resmî Gazete Haftalık Gelişmeler — 05.10–11.10.2026: Sosyal Ağlarda Yaş Doğrulama Yönetmeliği, Kurumsal E-Posta Denetimine İlişkin İlke Kararı ve Vergide Elektronik Tebligat
12 October 2026 — Read →
Devin Law & IP · Çalışma Alanları
Hizmetlerimiz
Sektör bilgisini stratejik hukuki bakış açısıyla birleştiren kapsamlı hukuk hizmetleri: şirketler ve bireyler için açık, uygulanabilir ve sonuç odaklı çözümler. Sekiz uzman çalışma grubumuz fikri mülkiyet, medya ve reklam, kişisel verilerin korunması, teknoloji, şirketler hukuku, uyuşmazlık çözümü ve deniz hukuku alanlarını kapsıyor; çok uluslu gruplardan erken aşama girişimlere kadar her ölçekten müvekkile hizmet veriyoruz.
Sektör bilgisini stratejik hukuki bakış açısıyla birleştiren kapsamlı hukuk hizmetleri: şirketler ve bireyler için açık, uygulanabilir ve sonuç odaklı çözümler. Sekiz uzman çalışma grubumuz fikri mülkiyet, medya ve reklam, kişisel verilerin korunması, teknoloji, şirketler hukuku, uyuşmazlık çözümü ve deniz hukuku alanlarını kapsıyor; çok uluslu gruplardan erken aşama girişimlere kadar her ölçekten müvekkile hizmet veriyoruz.
Sekiz çalışma alanı — panellerin üzerine gelerek göz atın, açmak için tıklayın.
01Sınai Mülkiyet Hukuku
01
Sınai Mülkiyet Hukuku
Marka, patent, faydalı model ve endüstriyel tasarımlar; TÜRKPATENT, EUIPO ve WIPO nezdinde danışmanlık, tescil ve dava süreçleri.
İncele →
02Fikrî Mülkiyet ve Telif Hakkı Hukuku
02
Fikrî Mülkiyet ve Telif Hakkı Hukuku
5846 sayılı FSEK kapsamında telif, yazılım ve bağlantılı haklar; hak sahipliğinin kurgulanmasından korsanla mücadeleye kadar tam kapsamlı koruma.
İncele →
03Medya, Eğlence ve Reklam Hukuku
03
Medya, Eğlence ve Reklam Hukuku
Yaratıcılığın hukuki düzenlemelerle buluştuğu nokta; reklam denetimi, yayıncılık uyum süreçleri, yapım ve yetenek sözleşmeleri.
İncele →
04Kişisel Verilerin Korunması, Mahremiyet ve Siber Güvenlik
04
Kişisel Verilerin Korunması, Mahremiyet ve Siber Güvenlik
KVKK ve GDPR kapsamında savunulabilir veri yönetişimi; veri haritalama, sınır ötesi aktarım, ihlal yönetimi ve Kurum nezdinde savunma.
İncele →
05Bilişim ve Teknoloji Hukuku
05
Bilişim ve Teknoloji Hukuku
Yazılım, SaaS ve bulut sözleşmeleri, oyun ve e-spor, startup yatırım turları, e-ticaret ve fintek düzenlemeleri ile yapay zekânın hukuki mimarisi.
İncele →
06Şirketler Hukuku ve Ticari Danışmanlık
06
Şirketler Hukuku ve Ticari Danışmanlık
Modern şirketler için sürekli dış hukuk danışmanlığı; sözleşmeler, kurumsal yönetim ve kesintisiz mevzuat uyumu.
İncele →
07Uyuşmazlık Çözümü ve Dava
07
Uyuşmazlık Çözümü ve Dava
Ticari, idari ve icra süreçlerinde stratejik dava planlaması ve disiplinli usul yönetimi.
İncele →
08Deniz Hukuku, Yat ve Tersane Hukuku
08
Deniz Hukuku, Yat ve Tersane Hukuku
Gemi finansmanı, çarter sözleşmeleri, yük hasarı talepleri ve deniz sigortası uyuşmazlıkları; deniz ticareti operasyonlarının tüm aşamalarında danışmanlık.
İncele →
Sekiz çalışma alanı · üzerine gelerek göz atın, tıklayarak açınAvukatlık Hizmetleri · Marka Patent Vekilliği Hizmetleri
Devin Law & IP
Ekibimiz
Her dosyayı, o alanda çalışan ekip yürütür. Ortaklar, avukatlar, uzmanlar ve stajyerler çalışma grupları arasında birlikte çalışır; uzun yıllara dayanan mahkeme tecrübesi modern portföy yönetimiyle bir araya gelir.
Ortaklar ve Danışmanlar
Uğurcan Tekin, LL.MOrtak / Avukat — Marka Vekili
Fikrî ve sınai haklar, medya hukuku, bilişim hukuku ve kişisel verilerin korunması (KVKK). Legal 500 EMEA 2026 — Next Generation Partner; WTR 1000 2026'da bireysel olarak; IP STARS ve Media Law International'ın hem 2026 hem 2025 sıralamalarında yer aldı. Multimedya şirketlerini ve küresel markaları yüksek değerli fikrî hak ve medya davalarında temsil ediyor.
Profile →
Alican Tekin, LL.MOrtak — Marka Vekili
Fikrî Haklar Departmanı Eş Başkanı — uluslararası marka portföyü yönetimi ve sınır ötesi projeler. Kayıtlı marka vekili olarak yerli ve yabancı müvekkillere marka, endüstriyel tasarım ve telif hakkı alanlarında danışmanlık veriyor.
Profile →
Kadir Karasu, MBAOrtak
Fikrî haklar, birleşme ve devralmalar ile proje finansmanı. Birden çok hukuk düzenini ilgilendiren karmaşık dosyalarda, geniş ölçekli fikrî hak portföylerinde ve ileri finansman yapılarında üst düzey danışmanlık.
Profile →
Tevrat TekinKıdemli Danışman / Avukat
Kırk yılı aşkın dava deneyimi — iş hukuku, kira hukuku, icra ve iflas ile sözleşmeden doğan talepler; Türk yargısının her derecesinde temsil.
Profile →
Avukatlar ve Uzmanlar
İnci ÖzçilsalAvukat
Şirketler hukuku, sözleşmeler, KVKK/GDPR uyumu ve fikrî haklar. Legal 500 EMEA 2026 — Key Lawyer; IP STARS 2026 — Rising Star. Uyum projelerinde, veri envanteri çalışmalarında ve marka tescil süreçlerinde aktif.
Profile →
Beyza ErdemirAvukat
Fikrî hak portföyü yönetimi, lisans, endüstriyel tasarım ve patent; KVKK uyumu ve medya hukuku. Legal 500 EMEA 2026 — Key Lawyer. Yerli ve yabancı müvekkillere danışmanlık veriyor, hak koruma stratejilerinde aktif rol alıyor.
Profile →
Şevval Ezgi DemirAvukat
Deniz ticareti hukuku — gemi finansmanı, çarter sözleşmeleri, yük hasarı talepleri ve P&I / H&M sigorta uyuşmazlıkları. Ayrıca Türk ve yabancı hukuk sistemleri kapsamında şirket kuruluşu ve ticari sözleşmeler konularında danışmanlık veriyor.
Profile →
Mehmet Kerem KüçükMarka ve Patent Uzmanı
Elektrik-elektronik mühendisliği altyapısı — patent hazırlama, izleme ve değerlendirme. Teknik bilgisini marka ve patent süreçlerindeki hukuki işleyişle birleştiriyor.
Profile →
Berkay KizenFinans Uzmanı
Büronun tüm operasyonlarında bütçe planlaması, finansal analiz ve raporlama — mali yönetime analitik ve süreç odaklı bir disiplin katıyor.
Profile →
Stajyerler ve İdari Kadro
Aleyna KalburcuStajyer Avukat
Marka işlemleri, KVKK uyum desteği ve genel dava takibi. İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde tam burslu hukuk öğrenimi görüyor.
Profile →
Sıla UçarStajyer Avukat
Marka başvuruları, itiraz süreçleri ve veri koruma uyum projeleri. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; tescil, itiraz ve savunma stratejilerine destek veriyor.
Profile →
Devin Law & IP · İstanbul
Hakkımızda
Şeffaflık, dürüstlük ve ortak değerler üzerine kurulu bir hukuk bürosu. Avukatlık hizmetleri ile marka ve patent vekilliğini tek çatı altında yürütüyoruz.
Biz Kimiz
Şeffaflık, dürüstlük ve ortak değerler üzerine kurulu bir meslek kültürü.
Kurucularımızın ve çözüm ortaklarımızın 15 yılı aşkın tecrübesiyle; şeffaflık, dürüstlük ve ortak değerler üzerine kurulu bir meslek kültürü oluşturduk. Kalıcı hukuki çözümler üretmeye, her alanda o işi bilen ekipler kurmaya ve müvekkillerimize farklı ülkelerde aynı standartla destek olmaya odaklanıyoruz.
Dünyanın farklı ülkelerinden geniş bir müvekkil kitlesine hizmet veriyoruz. Her çalışma grubunun başında o alanda uzmanlaşmış deneyimli bir avukat var; bu yapı karmaşık dosyalarda hem dosyaya özel bir strateji kurmamızı hem de hizmetin hızını ve tutarlılığını korumamızı sağlıyor.
Uzun vadeli müvekkil ilişkilerine önem veriyoruz; bunun arkasında nitelikli ve birlikte çalışmayı bilen bir ekip var. Hukuki yetkinliğin yanında vizyon çeşitliliğini, sürekli eğitimi ve mesleki farkındalığı da önceliğimiz sayıyoruz. Bunlar hem büronun büyümesinin hem de sorumlu avukatlığın şartı.
Tecrübe, uzmanlaşma ve müvekkil odaklı çalışma biçimini bir araya getirerek; sürekli değişen hukuk ortamında şirketlerin ve bireylerin yanında duran güvenilir bir hukuk ortağı olmayı hedefliyoruz. İstanbul'daki merkez ofisimizin yanı sıra vekillik şirketimiz aracılığıyla farklı ülkelerde marka ve patent portföyleri yönetiyor; TÜRKPATENT, EUIPO ve WIPO nezdindeki başvuru, itiraz, yenileme ve hak koruma işlemlerini yürütüyoruz.
Değerlerimiz
Neden Devin Law & IP?
Hukuki Uzmanlık
Ekibimizin farklı sektörlerde biriktirdiği bilgi ve tecrübe, rekabetin yoğun olduğu alanlarda müvekkillerimize yön veren stratejik tavsiyeler üretmemizi sağlıyor.
Müvekkil Odaklı Yaklaşım
Her müvekkilin ihtiyacı ve hedefi farklıdır. Çözümü de o hedefe ve karşılaştığı soruna göre kurarız.
Yenilikçi Çözümler
Yeniliğe açığız; yaratıcı çözümler için modern hukuk teknolojilerini kullanırız. Sektördeki gelişmeleri önceden görmek, müvekkillerimizin fırsatları değerlendirmesini ve sorunları erken çözmesini sağlar.
Sürdürülebilirliğe Bağlılık
Müvekkillerimizin hem kendi işine hem de çevresine fayda sağlayan, sürdürülebilir bir hukuki düzen kurmasına yardımcı oluruz.
Stratejik Perspektif
Hukuki meselelere stratejik bakarız. Çözümü ticari hedefle uyumlu kurmak, hem sağlıklı büyümeyi hem de doğru kararı mümkün kılar.
"Smart approaches to legal solutions with exceptional service."
Avukatlık Hizmetleri · Marka Patent Vekilliği Hizmetleri
Devin Law & IP · Yayınlar
Yayınlar
Ekibimizin fikri mülkiyet, medya, kişisel verilerin korunması ve mevzuat gelişmeleri üzerine yazıları. Türk ve uluslararası hukuku şekillendiren kararları, düzenlemeleri ve piyasa uygulamalarını pratik yönüyle ele alıyoruz.
46 makale · 14 gösteriliyor
202646 yazı
Franchise ve Dağıtım
Franchise Sözleşmelerinde Marka Kimliği ve Haklı Fesih
İşbu makale, franchise alanın kurumsal personel kıyafetine ilişkin talimatlara aykırı davranmasının franchise veren bakımından haklı fesih sebebi oluşturup oluşturmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.04.2026 tarihli ve E. 2025/351, K. 2026/249 sayılı kararı çerçevesinde incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Makalede önce franchise sözleşmesinin hukuki niteliği ile franchise alanın talimatlara uyma ve denetime katlanma borçları, ardından marka kimliğinin bir parçası olarak personel kıyafeti, haklı fesih kavramı ve feshin haklı veya haksız olmasının tarafların talepleri üzerindeki etkisi ele alınmakta; son olarak kararın ispat, sözleşme tasarımı ve görevli mahkeme bakımından uygulamaya yansımaları değerlendirilmektedir.
Uğurcan Tekin · Beyza Erdemir28 Ekim 2026
Telif Hakkı
İşyerinde Abonelikli Müzik Uygulamasından Yayın ve Ceza Sorumluluğu: Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 05.05.2026 Tarihli Kararı
İşbu makale, bir kafede aylık abonelik ücreti ödenen müzik uygulaması üzerinden yapılan yayının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (“FSEK”) 71 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen suçu oluşturduğunu kabul eden Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 05.05.2026 tarihli ve E. 2025/4040, K. 2026/5401 sayılı kararını incelemektedir. Daire, işletmecinin abonelik ücreti ödemekle telif bedelini de ödemiş olduğu yönündeki savunmasını kabul etmemiş, radyo ve televizyon yayınlarında kastın bulunmadığına ilişkin içtihadın abonelikli uygulamalara uygulanamayacağını belirtmiş ve mahkûmiyeti oy çokluğuyla onamıştır. Karşı oy ise esasa değil, delillerin elde edilme biçimine ilişkindir. Makalede kararın gerekçesi, dayandığı içtihat çizgisi ve işletmeler bakımından doğurduğu sonuçlar ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin15 Ekim 2026
Denizcilik ve Fikri Mülkiyet
Gemide Beyan Dışı Eşya: Kaçakçılıkta Mahkûmiyet ve Beraat Ölçütleri
İşbu makale, Türk limanlarında ve karasularında gemilerde ele geçirilen beyan dışı sigara, alkollü içki ve akaryakıta ilişkin kaçakçılık davalarında mahkûmiyet ile beraat arasındaki ayrımı belirleyen ölçütleri Yargıtay kararları üzerinden ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Makalede önce kaçakçılık suçu ile gümrük idaresinin uyguladığı yaptırım ve vergi tarhiyatı arasındaki ilişki ile hiç beyan, eksik beyan ve fazla beyan ayrımı ele alınmakta, ardından sigara ve alkol ile akaryakıt bakımından kararlarda belirleyici olan olgular, kaptan, başmühendis ve gemi adamlarının kişisel sorumluluğu, teşebbüs, etkin pişmanlık ve usul kuralları ile gemi üzerindeki tedbirler incelenmektedir.
Şevval Ezgi Demir9 Ekim 2026
Marka
Markada Sessiz Kalma: Hükümsüzlük ve Tecavüz Davalarında Farklı Kurallar
İşbu makale, marka hukukunda sessiz kalma yoluyla hak kaybının hükümsüzlük davaları ile marka hakkına tecavüz davalarında hangi yönlerden farklılaştığını ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Makalede önce hükümsüzlük davalarında beş yıllık sürenin başlangıcına ilişkin Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları ve bu kararlar arasındaki farklılık, Dairenin 04.06.2026 tarihli ve E. 2026/3054, K. 2026/3267 sayılı son kararıyla birlikte aktarılmaktadır. Ardından tecavüz davalarındaki ölçütler incelenmekte ve hükümsüzlük davasında sessiz kalma nedeniyle hak kaybı kabul edilmese dahi aynı sessizliğin tecavüz davasında sonuç doğurabileceği ortaya konulmaktadır.
Uğurcan Tekin · Alican Tekin · Beyza Erdemir5 Ekim 2026
Denizcilik ve Fikri Mülkiyet
Marmara'da Çatma: Deniz Kazalarında Hukuki ve Cezai Sorumluluk
İşbu çalışmada, Silivri açıklarında meydana gelen gemi kazası esas alınmak suretiyle çatmaya ilişkin hükümler, tazminat sorumluluğunun kapsamı, ceza soruşturmasının işleyişi, idari kaza incelemesi ve kazayı izleyen ilk günlerde yerine getirilmesi gereken işlemler incelenmektedir.
Şevval Ezgi Demir15 Eylül 2026
Sınai Mülkiyet Davaları
Marka Hükümsüzlük Davaları: Sebepler, Sessiz Kalma ve İdari İptalden Farklar
Tescilli bir marka her zaman güvende değildir. Tescil anında var olan bir sakatlık, markanın mahkeme kararıyla hükümsüz kılınmasına yol açabilmektedir. Hükümsüzlük davası bu sakatlığı ileri sürmenin yoludur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümsüzlük sebeplerini, dava açabilecek kişileri ve sessiz kalma yoluyla hak kaybını düzenlemektedir. İşbu metin hükümsüzlük rejimini ve idari iptal yolundan farklarını incelemektedir.
Uğurcan Tekin · İnci Özçilsal28 Ağustos 2026
Marka
Marka İtiraz Süreçlerinde Kullanım İspatı: Beş Yıllık Markaların Sınavı
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, yayıma itiraz eden marka sahibine bir külfet yüklemektedir. İtiraza dayanak markanın tescil tarihinden itibaren beş yıl geçmişse, başvuru sahibinin talebi üzerine itiraz sahibi markasını Türkiye'de ciddi biçimde kullandığını ispat etmek zorundadır. İspat edilemeyen itiraz reddedilmektedir. İşbu makalede kullanım ispatı müessesesi ve uygulamada sıkça yapılan hatalar ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin · Alican Tekin28 Ağustos 2026
Marka
Marka Lisans Sözleşmeleri: İnhisari ve Gayriinhisari Lisansın Hukuki Sonuçları
Marka lisansı, markanın ekonomik değerini sahibinin elinden çıkarmadan üçüncü kişilere kullandırmanın temel aracıdır. Ancak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun lisansa ilişkin hükümleri bilinmeden kurulan lisans ilişkileri, hem marka sahibi hem lisans alan bakımından ciddi riskler doğurmaktadır. İşbu makalede lisansın türleri, şekil şartı, sicile kayıt ve lisans alanın dava açma yetkisi ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin · Alican Tekin28 Ağustos 2026
Marka
Kötü Niyetli Marka Başvuruları: Gerçek Hak Sahibinin Elindeki Araçlar
Başkasının markasını, ticari ilişki içinde öğrendiği işareti veya piyasada bilinen bir ibareyi kendi adına tescil ettirmeye çalışanlar, Türk marka hukukunda kötü niyetli başvuru sahibi olarak nitelendirilmektedir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, kötü niyetli başvurulara karşı hem itiraz hem hükümsüzlük yolunu açık tutmaktadır. İşbu makalede kötü niyet kavramı, tipik görünüm biçimleri ve gerçek hak sahibinin başvurabileceği hukuki araçlar ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin · İnci Özçilsal28 Ağustos 2026
Marka
Tanınmış Markaların Korunması: Sınıf Sınırlarını Aşan Koruma Ne Zaman Devreye Girmektedir?
Marka koruması kural olarak tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerle sınırlıdır. Tanınmış markalar bakımından ise 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu bu sınırı iki ayrı mekanizmayla aşmaktadır. İşbu makalede Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış markaların korunması ile Türkiye'de ulaşılan tanınmışlık düzeyine bağlı sınıflar ötesi koruma ele alınmakta, iki müessesenin farkları ortaya konulmaktadır.
Uğurcan Tekin · Beyza Erdemir28 Ağustos 2026
Patent
Çalışan Buluşları: Buluş Kimin, Bedel Ne Kadar?
Türkiye'de patent başvurularının önemli bir bölümü, çalışanların iş ilişkisi içinde geliştirdiği buluşlara dayanmaktadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun çalışan buluşlarına ilişkin hükümleri, buluşun kime ait olacağını, işverenin hak talebini ve çalışana ödenecek bedeli ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. İşbu makalede hizmet buluşu ile serbest buluş ayrımı, bildirim ve talep mekanizması ve bedel meselesi ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin · Mehmet Kerem Küçük28 Ağustos 2026
E-Ticaret ve Fikri Mülkiyet
E-Ticaret Platformlarında Marka Koruması: Şikâyet Mekanizmalarından Tescilin Gücüne
Taklit ürünle mücadelenin ağırlık merkezi, fiziki piyasalardan e-ticaret platformlarına kaymış durumdadır. Platformların şikâyet mekanizmaları hızlı sonuç verebilmekte, ancak bu mekanizmaların neredeyse tamamı tescilli bir marka hakkına dayanmayı şart koşmaktadır. İşbu makalede platform içi şikâyet süreçleri, aracı hizmet sağlayıcıların hukuki konumu ve tescilin e-ticaretteki stratejik değeri ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin · Şevval Ezgi Demir28 Ağustos 2026
Marka
Rüçhan Hakkı: Uluslararası Başvuru Stratejisinin Görünmez Takvimi
Bir ülkede yapılan ilk başvuru, sahibine diğer ülkelerde belirli bir süre boyunca öncelik sağlamaktadır. Paris Sözleşmesi'nden doğan rüçhan hakkı, markada ve tasarımda altı ay, patentte ve faydalı modelde on iki aydır. Bu süreler doğru yönetildiğinde küresel bir koruma stratejisinin bel kemiğini oluşturmakta, kaçırıldığında ise telafisi olmayan hak kayıplarına yol açmaktadır. İşbu makalede rüçhan hakkının işleyişi ve stratejik kullanımı ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin · Mehmet Kerem Küçük28 Ağustos 2026
Marka
Ticaret Unvanı ile Marka Çatışması: İki Sicil, Tek Piyasa
Ticaret unvanı ticaret siciline, marka ise Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki sicile tescil edilmektedir. İki ayrı sicil sisteminin aynı piyasada yan yana işlemesi, uygulamada sık rastlanan bir çatışma alanı doğurmaktadır: unvanında bir ibare bulunan şirket ile aynı ibareyi marka olarak tescil ettiren işletme karşı karşıya gelmektedir. İşbu makalede unvan ile marka arasındaki farklar ve çatışmanın çözüm ilkeleri ele alınmaktadır.
Uğurcan Tekin · Beyza Erdemir28 Ağustos 2026
Franchise ve Dağıtım/Yayınlar
Franchise Sözleşmelerinde Marka Kimliği ve Haklı Fesih
Brand Identity and Termination for Just Cause in Franchise Agreements
Anılan kararlarYargıtay HGK, 15.04.2026, E. 2025/351, K. 2026/249 · Yargıtay 11. HD, 20.04.2022, E. 2020/6079, K. 2022/3196
ÖzetSummary
İşbu makale, franchise alanın kurumsal personel kıyafetine ilişkin talimatlara aykırı davranmasının franchise veren bakımından haklı fesih sebebi oluşturup oluşturmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.04.2026 tarihli ve E. 2025/351, K. 2026/249 sayılı kararı çerçevesinde incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Makalede önce franchise sözleşmesinin hukuki niteliği ile franchise alanın talimatlara uyma ve denetime katlanma borçları, ardından marka kimliğinin bir parçası olarak personel kıyafeti, haklı fesih kavramı ve feshin haklı veya haksız olmasının tarafların talepleri üzerindeki etkisi ele alınmakta; son olarak kararın ispat, sözleşme tasarımı ve görevli mahkeme bakımından uygulamaya yansımaları değerlendirilmektedir.
Kilit sonuç · Key takeaway
Kıyafet kuralının sözleşmede açıkça düzenlendiği, aykırılığın tutanak ve noter tespitiyle belgelendiği ve ihtara rağmen sürdürüldüğü bir olayda Hukuk Genel Kurulu, franchise verenin feshini haklı bulmuş ve franchise alanın davasının reddi gerektiğini kabul etmiştir.
TarihOlayMerci ve dosyaNiteliği
22.06.2011Franchise sözleşmesiiki restoran, Ekim 2011Olay
05.03.2012 · 07.05.2012İhtar, noter tespiti ve fesihbkz. Bölüm 04Olay
2013Dava açıldıHatay 1. ATM · E. 2013/96Olay
28.01.2015Görevsizlik kararıHatay 1. ATMUsule ilişkin karar
11.01.2016Görev yönünden bozma11. HD · E. 2015/14146Usule ilişkin karar
13.03.2020Fesih haksız; dava kısmen kabulHatay 1. ATM · E. 2016/150Franchise alan lehine
20.04.2022Fesih haklı; davalı yararına bozma11. HD · E. 2020/6079Franchise veren lehine
26.01.2023İlk direnme kararıHatay 1. ATM · E. 2022/345Franchise alan lehine
29.05.2024 · 07.11.2024Usulden bozma; yeniden direnmeHGK · E. 2024/11-178Usule ilişkin karar
15.04.2026Fesih haklı; direnme kesin olarak bozulduHGK · E. 2025/351Franchise veren lehine
Tablo: On beş yıllık uyuşmazlık: sözleşmeden Hukuk Genel Kurulu kararına (yargılama süreci: on üç yıl)
Küreselleşen ticari hayatta geleneksel işletme yapılarının yerini büyük ölçüde modern pazarlama ve dağıtım ağları almıştır. Bu dönüşümün önemli yapı taşlarından biri olan franchise sistemi, franchise verenin denenmiş iş modelini, know-how birikimini, tescilli markasını ve kurumsal kimlik unsurlarını belirli bir organizasyonel standart çerçevesinde bağımsız tacirler eliyle geniş kitlelere ulaştırmasını sağlamaktadır.
Franchise sisteminin ticari başarısı, sistem içinde faaliyet gösteren her bağımsız işletmede sıkı bir yeknesaklığın sağlanmasına dayanmaktadır. Müşterinin belirli bir marka altında faaliyet gösteren işletmelerden hangisine giderse gitsin aynı kalite, hijyen, konsept ve standartta hizmet alacağına dair inancı, sistemin ekonomik temelini oluşturmaktadır. Bu kurumsal bütünlük ve tüketici güveni; menü reçetelerinden işletme donanımına, ambalajdan servis personeline giydirilen tek tip logolu kurumsal kıyafetlere kadar uzanan geniş kapsamlı talimatlarla tesis edilmektedir.
Buna karşın uygulamada, bağımsız tacir olarak kendi ad ve hesabına hareket eden franchise alanların, operasyonel bağımsızlıklarını öne sürerek franchise verenin kurumsal standartlarına, görsel konseptine veya personel kıyafetine ilişkin talimatlarına direnç gösterdikleri görülmektedir. Bu tür ihlallerin basit bir sözleşmeye aykırılık mı oluşturduğu, yoksa sürekli borç ilişkisinin temelindeki güven ilişkisini zedeleyerek sözleşmenin haklı nedenle feshine imkân mı verdiği uygulamada tartışmalıdır.
Bu makalede franchise sözleşmesinin hukuki niteliği, franchise alanın talimatlara uyma ve denetime katlanma borçları ile marka kimliğinin asli bir parçası olan personel kıyafeti standartlarına aykırılığın haklı fesih bakımından doğurduğu sonuçlar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.04.2026 tarihli ve E. 2025/351, K. 2026/249 sayılı kararı (“Karar”) çerçevesinde, öğreti ve içtihat ışığında ele alınmaktadır.
01
Franchise Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Asli BorçlarThe Legal Nature of the Franchise Agreement and the Principal Obligations
Tanım, Unsurlar ve Hukuki MahiyetDefinition, Elements and Legal Nature
Franchise sözleşmesi mevzuatımızda tanımlanmamış olmakla birlikte öğretide ve yargı kararlarında pek çok tanıma yer verilmiştir (Aksu, s. 303-304). Öğretideki bir tanıma göre franchise sözleşmesi, franchise verenin sahibi olduğu üretim, işletme ve pazarlama gibi maddî olmayan haklar üzerinde franchise alana kullanma hakkı tanımasıdır (Gürzumar, s. 10'dan aktaran Aksu, s. 303). Bir başka tanıma göre ise franchise sözleşmesi, bir mal veya hizmetin sürüm ile dağıtımını konu alan ve maddî olmayan hakların kullanımını ücret karşılığında franchise alana veren sözleşmedir (Kırca, s. 19-20'den aktaran Aksu, s. 304; aynı tanım için Karar, prg. 16).
Franchise sözleşmesi, franchise veren ve franchise alan olmak üzere iki taraftan oluşan, her iki tarafa borç yükleyen, sürekli borç ilişkisi doğuran ve münferit işlemleri belirleyen bir çerçeve sözleşme olarak nitelendirilmektedir; ancak çerçeve sözleşme niteliği öğretide tartışmalıdır (Yargıtay HGK, 16.05.2019, E. 2017/11-60, K. 2019/579; Saral, s. 32-34; Aksu, s. 303-304). Rekabet Kurulunun mülga 1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin 3/b maddesindeki tanıma göre ortak bir marka veya işletme adının kullanılması ve tesislere yeknesak bir görünüm verilmesi, know-how aktarımı ve franchise alanın sözleşme süresince sürekli olarak desteklenmesi bu sözleşmenin çekirdek unsurlarını oluşturmaktadır (Saral, s. 16; Karar, prg. 18). Tebliğ, dikey anlaşmalara ilişkin 2002/2 sayılı Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır (Karar, prg. 19).
EdimKimden kime
Marka ve işletme adının kullanımıFranchise verenden franchise alana
Know-how aktarımıFranchise verenden franchise alana
Sürekli ticari ve teknik destekFranchise verenden franchise alana
Talimatlar ve sistem standartlarıFranchise verenden franchise alana
Tablo: Franchise ilişkisinin yapısı: karşılıklı edimler ve tüketicinin gördüğü sistem. Çerçeve sözleşme · sürekli borç ilişkisi · karma veya kendine özgü nitelik. Franchise veren marka ve sistem sahibidir, talimat verir, denetler; franchise alan bağımsız tacirdir, kendi ad ve hesabına hareket eder. Tüketicinin gördüğü: her şubede aynı marka, aynı görünüm, aynı standart. Şematik çizim; edimler Karar'ın 16 ncı paragrafından ve mülga 1998/7 sayılı Tebliğ m. 3/b'den alınmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda (“TTK”) doğrudan düzenlenmeyen franchise sözleşmesi, kanunda düzenlenmemiş (isimsiz) sözleşmeler arasında yer almaktadır. Öğretide ve yargı kararlarında çoğunlukla kendine özgü bir sözleşme veya bünyesinde satış, hizmet, vekâlet, acentelik, ürün kirası, lisans ve know-how unsurlarını barındıran karma nitelikli bir sözleşme olarak nitelendirilmektedir. Bu yapı uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda öncelikle sözleşme hükümleri uygulanmakta; boşluk bulunması hâlinde uyuşmazlığın temas ettiği sözleşme tipinin kurallarına dürüstlük kuralı gözetilerek başvurulmakta, gerektiğinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (“TMK”) 1 inci maddesi uygulanmaktadır (Karar, prg. 20-21).
Talimatlara Uyma ve Denetime Katlanma BorcuThe Duty to Follow Instructions and to Submit to Inspection
Franchise ilişkisinde franchise alan, hukuki ve mali açıdan bağımsız bir teşebbüs olarak kendi ad ve hesabına hareket etmektedir. Bu ticari bağımsızlık, işletme faaliyetlerinde sınırsız bir serbesti anlamına gelmemektedir. Tüketici nezdinde aynı işletmenin parçaları olma algısını doğuran ortak marka, amblem ve işletme konsepti, franchise verenin belirlediği kuralların uygulanmasını zorunlu kılmaktadır (Karar, prg. 22-23).
Franchise verenin talimat verme yetkisi, sistemin yeknesaklığını koruma ve tüketiciye her şubede aynı lezzet, kalite ve hijyen güvencesini sunma amacına yöneliktir. Talimatlar, ürünlerin hazırlanış reçetelerinden işletmenin dekorasyonuna, ambalaj malzemelerinden işletmede çalışan personelin hijyen ve kıyafet standartlarına kadar uzanabilmektedir (Karar, prg. 24).
Talimatlara uyma borcunun doğal uzantısı olarak franchise alan, franchise verenin denetimlerine katlanma yükümlülüğü altındadır. Sisteme girmekle bu kuralları kabul eden franchise alanın denetimleri engellemesi veya sonuçsuz bırakması, TMK'nın 2 nci maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ve sadakat borcuyla bağdaşmamaktadır (Karar, prg. 25).
KarardaIn the Decision
Hukuk Genel Kurulu talimatları, franchise alanı sisteme dahil etmek ve piyasada tek bir imajla yer almasını sağlamak amacıyla öngörülen kurallar olarak tanımlamış ve şu tespiti yapmıştır: “franchise alanın bu standartlara uygun davranması sözleşme ilişkisinin asli unsurlarındandır.” (Karar, prg. 23)
02
Sistem Bütünlüğü, Marka Kimliği ve Personel KıyafetiSystem Integrity, Brand Identity and Staff Uniforms
Marka Bütünlüğü Bakımından Görsel StandartlarVisual Standards and Brand Integrity
Franchise alan işletmelerde çalışan personelin kılık ve kıyafeti, işletme içi bir tercihin ötesinde marka kimliğinin bir parçasıdır. Marka; tescilli ibare ve logonun yanında ambalaj, servis tarzı, mağaza atmosferi ve personel görünümü gibi tüketiciyle temas edilen her noktada somutlaşan kurumsal bir kimlik bütünüdür.
Personelin franchise veren tarafından belirlenen tek tip logolu tişört, önlük ve aksesuarları kullanması üç bakımdan işlev görmektedir:
tüketici nezdinde sisteme ve sunulan hizmete yönelik güven duygusunun tesis edilmesi,
sunulan ürün ve hizmette hijyen, düzen ve kurumsal kalite algısının pekiştirilmesi,
işletmenin, dağıtım ağının yetkili ve denetlenen bir parçası olduğunun dış dünyaya yansıtılması (Karar, prg. 23-24).
Olayda karşılaşılan görünümDeğerlendirmeDayanak
Sözleşmeye uygunFranchise verenden temin edilen kıyafetmd. 5/7
Serbest kıyafetLogosuz, serbest kıyafetfesih ihbarnamesi, 07.05.2012
Tablo: Personel kıyafeti: sözleşmeye uygun görünüm ve olayda tespit edilen aykırılıklar. Hatay 5. Noterliği tespiti · 30.04.2012: altı personelin kıyafeti fotoğraflanarak zapta geçirildi. Aykırılık biçimleri Karar'ın 40 ve 41 inci paragraflarından alınmıştır.
Franchise alanın sözleşmede kararlaştırılan standart kıyafetleri bedeli karşılığında temin etmekten kaçınması, personeli serbest kıyafetlerle veya yetkisiz olarak haricen bastırılan ürünlerle çalıştırması, markanın ayırt edici gücünü zayıflatmakta ve tüketici gözündeki kurumsal ciddiyeti sarsmaktadır.
Güven İlişkisinin Sarsılması ve Feshe EtkisiErosion of Trust and Its Effect on Termination
Franchise veren bakımından sistemin korunmasındaki başlıca risk, standartlara uymayan ve denetimlere direnç gösteren franchise alanların varlığıdır. Hukuk Genel Kurulu bu riski, franchise alanın ücretli bir çalışan gibi bağımlı olmamasının da etkisiyle talimat ve denetimlere direnç gösterebilmesi şeklinde tarif etmiş; taraflar arasındaki uyumsuzluğun yeknesaklığı bozabileceğini, markanın tüketici gözündeki itibarını zedeleyerek marka değerini olumsuz etkileyeceğini ve bu durumun sözleşme ilişkisinin sonlandırılmasına yol açacak nitelik ve güçte olduğunu belirtmiştir (Karar, prg. 26). Bir şubede yaşanan kalite veya görünüm kaybı, markanın bütün ağına yansıyan bir itibar kaybına dönüşebilmektedir.
Sürekli borç ilişkilerinde taraflar arasında yüksek düzeyde karşılıklı güven esastır. Yazılı uyarılara ve noter aracılığıyla yapılan bildirimlere rağmen kurumsal personel kıyafetlerinin giyilmemesinde ısrar edilmesi, dürüstlük kuralı çerçevesinde franchise verenden sözleşme ilişkisini sürdürmesinin beklenemeyeceği objektif bir zemin oluşturabilmektedir.
Sade anlatımlaIn plain terms
Franchise alan kendi işletmesinin sahibidir; ancak tabelasında başkasının markası vardır. Müşteri için her şube aynı markadır. Bu nedenle personelin ne giyeceği sözleşmede düzenlenmişse, bu konu franchise alanın kendi takdirine bırakılmış sayılmamaktadır.
03
Sona Erme ve Haklı Nedenle FesihTermination and Termination for Just Cause
Haklı Fesih Kavramı ve KapsamıThe Concept and Scope of Termination for Just Cause
Franchise sözleşmesi sürenin dolması veya tarafların anlaşmasıyla olağan şekilde sona erebileceği gibi taraflardan birinin tek taraflı irade beyanıyla da feshedilebilmektedir. Sürekli borç ilişkilerinde fesih kural olarak ileriye etkili sonuç doğurmakta; bu yönüyle geçmişe etkili sonuç doğuran dönmeden ayrılmaktadır (Karar, prg. 27-28).
Haklı nedenle fesih (olağanüstü fesih), sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan ve borç ilişkisinin devamı bakımından dürüstlük kuralı uyarınca taraflardan biri için çekilmezlik yaratan önemli sebeplerin varlığı hâlinde başvurulan istisnai bir imkândır. Sözleşme belirli veya belirsiz süreli olsun, haklı bir nedenin varlığı hâlinde taraflar sözleşmeyi derhâl feshedebilmektedir (Karar, prg. 30-31).
Her sözleşmeye aykırılık doğrudan haklı fesih hakkı doğurmamaktadır. Olağanüstü fesih için aykırılığın taraflar arasındaki güven ilişkisini ortadan kaldıracak ölçüde ağır ve önemli olması ve çekilmezlik hâlinin dürüstlük kuralı çerçevesinde objektif olarak ortaya çıkması gerekmektedir (Gürzumar, s. 172-173'ten aktaran Karar, prg. 33). Sözleşmede belirli ihlaller haklı fesih sebebi olarak sayılmış olsa dahi hâkim, ileri sürülen aykırılığın somut olay bakımından sözleşmenin devamı yönünden çekilmezlik yaratıp yaratmadığını değerlendirmektedir (Karar, prg. 34).
Haklı ve Haksız Feshin Maddi SonuçlarıFinancial Consequences of Justified and Wrongful Termination
Feshin haklı olup olmaması, tasfiye sürecinde tarafların ileri sürebileceği alacak ve tazminat taleplerinin akıbetini belirlemektedir (Karar, prg. 32). Fesih haksız ise sözleşmesi haksız feshedilen franchise alan, belirli süreli sözleşmelerde ödediği franchise bedelinin kalan süreye isabet eden kısmını, tefrişat ve demirbaş harcamalarından doğan zararlarını ve yoksun kaldığı kârı müspet zarar kapsamında talep edebilmektedir.
Haksız fesihte istenebilecek tutarın belirlenmesinde sözleşmenin kalan süresinin tamamı her durumda esas alınmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 16.03.2023 tarihli ve E. 2021/7358, K. 2023/1618 sayılı kararında, franchise verenin bakiye süreye ilişkin franchise bedeli talebinde benzer nitelikte bir sözleşmenin yapılabileceği makul sürenin esas alınması gerektiğini ve fesih tarihinden sözleşme sonuna kadarki süre üzerinden yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
Franchise veya giriş bedeliİstenebilir: kalan süreye isabet eden kısımDinlenmemektedir (Karar, prg. 47)
Tefrişat ve demirbaş zararıİstenebilir: müspet zarar kapsamındaDinlenmemektedir (Karar, prg. 47)
Yoksun kalınan kârİstenebilir: müspet zarar kapsamındaDinlenmemektedir (Karar, prg. 47)
DenkleştirmeKoşullara bağlı: TTK m. 122/5 kıyasenDinlenmemektedir (TTK m. 122/3)
Fesih tarihine kadarki cari hesapİstenebilir: feshin niteliğinden bağımsızİstenebilir (Karar, prg. 47)
Tablo: Fesih haksız mı, haklı mı: talep kalemlerinin akıbeti. Tablo franchise alanın talepleri bakımından düzenlenmiştir; haklı fesih sütunu franchise alanın kusuruyla feshe yol açtığı hâli gösterir. Franchise verenin bakiye süre talebinde makul süre esas alınır: 11. HD · 16.03.2023 · E. 2021/7358.
Fesih haklı nedene dayanıyorsa tablo tersine dönmektedir:
Kusuruyla sözleşmenin haklı nedenle feshine sebebiyet veren taraf, yoksun kalınan kâr ve demirbaş değer kaybı gibi feshe bağlı tazminat talebinde bulunamamaktadır.
Haksız fesih koşuluna bağlı olan giriş veya franchise bedelinin iadesi talebi de bu kapsamdadır. Hukuk Genel Kurulu, feshin haklı nedene dayandığı sabit olduğunda “ancak feshin haksız olması koşuluyla dinlenebilecek alacak taleplerinin” kabul edilemeyeceğini belirtmiştir (Karar, prg. 47). Kanaatimizce bu sonuç, giriş bedelinin sisteme dahil olmanın ve know-how ile marka kullanımının karşılığı olmasıyla da desteklenmektedir; ancak sözleşmenin çok kısa sürede sona erdiği durumlarda bu bedelin akıbeti ayrıca tartışılabilir.
Taraflar, feshin haklılığından bağımsız olarak fesih tarihine kadarki cari hesap ilişkisinden doğan borçlarından sorumludur (Karar, prg. 47).
Franchise alanın sözleşme süresince markanın değerine ve müşteri çevresine katkıda bulunduğu gerekçesiyle ileri sürebileceği denkleştirme talebi de feshin haklılığıyla bağlantılıdır. Acentelik sözleşmesine ilişkin TTK m. 122 hükmünün franchise sözleşmelerine kıyasen uygulanması hâlinde, kusuruyla haklı feshe yol açan franchise alanın denkleştirme talebi de dinlenmeyecektir.
Kanundaki düzenlemeStatutory provision
TTK'nın 122 nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre acentenin kusuru sebebiyle sözleşme müvekkil tarafından haklı sebeplerle feshedilmişse acentenin denkleştirme isteminde bulunma hakkı bulunmamaktadır. Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre madde, hakkaniyete aykırı düşmedikçe, tekel hakkı veren benzeri sürekli sözleşme ilişkilerinin sona ermesi hâlinde de uygulanmaktadır.
04
Hukuk Genel Kurulu Kararı: Olay ve Yargılama SüreciThe Decision of the Assembly: Facts and Procedural History
Taraflar ve SözleşmeThe Parties and the Agreement
Davacı franchise alan ile davalı franchise veren arasında 22.06.2011 tarihinde bir franchise sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı, 2011 yılının onuncu ayından itibaren iki ayrı restoranda davalının markası altında faaliyet göstermeye başlamıştır (Karar, prg. 4, 38).
Sözleşmenin 5 inci maddesinde franchise alanın, franchise verenden bedeli karşılığında temin edeceği personel kıyafetlerini kullanarak personelin temiz, bakımlı ve düzenli olmasını sağlayacağı (md. 5/7), franchise verenin atadığı denetçilerle her zaman denetleme hakkına sahip olacağı (md. 5/11) ve sözleşme maddelerine uyulmamasının tek başına fesih hakkı doğuracağı (md. 5/15); 6 ncı maddesinde ise yükümlülüklere uyulmaması veya yapılan ihtara rağmen üç gün içinde önlem alınmaması hâlinde sözleşmenin franchise veren tarafından tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir (Karar, prg. 10, 36-37). Sözleşme, hükümlerine uyulduğu müddetçe yürürlükte kalacak şekilde belirsiz süreli olarak kurulmuştur (Karar, prg. 43).
Fesih SüreciThe Termination Process
Ticari ilişkinin başlamasından kısa süre sonra taraflar arasında uyuşmazlıklar ortaya çıkmıştır. 20.01.2012 tarihli mağaza denetim formunda personelin tek tip kıyafetlerinin bulunup bulunmadığı sorusu “Hayır” olarak işaretlenmiş ve form mağaza yetkililerince de imzalanmıştır. Davalı, 05.03.2012 tarihli ihtarname ile çalışanların giydiği logolu tişörtlerin kendisi tarafından temin edilenler olmadığını belirterek aykırılığın üç gün içinde giderilmesini istemiştir. 28.04.2012 tarihli denetimde aykırılığın sürdüğü tespit edilmiş, ancak davacı tarafı bu kez tutanağı imzalamaktan kaçınmıştır. Davalı, 30.04.2012 tarihinde Hatay 5. Noterliği aracılığıyla işyerinde tespit yaptırmış; tespit tutanağında altı personelin üzerindeki kıyafetler fotoğraflanarak zapta geçirilmiştir. Sözleşme, 07.05.2012 tarihli fesih ihbarnamesi ile feshedilmiştir (Karar, prg. 10, 38, 41).
Feshi ayakta tutan delil zinciriThe chain of evidence that sustained the termination
0120.01.2012 · Denetim formu: kıyafet sorusu “Hayır” olarak işaretlendi; form mağaza yetkililerince de imzalandı.
0205.03.2012 · İhtarname (45 gün sonra): logolu tişörtler franchise verenden temin edilmemiş; aykırılığın giderilmesi için üç gün süre verildi.
0328.04.2012 · İkinci denetim (54 gün sonra): aykırılık sürüyor; karşı taraf imzadan kaçındı.
0430.04.2012 · Noter tespiti (2 gün sonra): Hatay 5. Noterliği; altı personel fotoğraflandı.
0507.05.2012 · Fesih ihbarnamesi (7 gün sonra): birden çok fesih nedeni; Hukuk Genel Kurulu önünde kıyafet nedeni.
Sözleşmesel dayanakContractual basis
md. 5/7 kıyafet borcu · md. 5/11 denetim hakkı · md. 5/15 aykırılık fesih hakkı doğurur · md. 6 ihtar ve üç gün süre
İlk derece mahkemesi · 13.03.2020Hukuk Genel Kurulu · 15.04.2026
Denetim bağımsız denetçi eliyle yapılmalıDenetim franchise verenin tabii yetkisi
Süre sonrasında yeni denetim yapılmadıNoter tespiti ve ihtarla aykırılık ortaya konuldu
Tablo: Tarihler Karar'ın 10, 38 ve 41 inci paragraflarından alınmıştır.
Fesih ihbarnamesinde ürün niteliği, hijyen, hizmet standartları ve başka tedarikçilerden mal kullanılması gibi birden çok fesih nedenine dayanılmıştır. Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık ise Özel Daire bozma kararında esas alınan personel kıyafetine ilişkin fesih nedeniyle sınırlı kalmıştır (Karar, prg. 39-40).
Talepler ve Yargılama SüreciThe Claims and the Proceedings
Davacı, Hatay 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) açtığı davada feshin haksız olduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir. Talep kalemleri ile ilk derece mahkemesinin ve yüksek yargı kararlarının bu kalemler hakkındaki sonuçları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
TalepTutarİlk derece, 13.03.202011. HD ve HGK
Ödenen franchise bedeli100.000,00 TL80.000,00 TL kabulRed gerektiği gerekçesiyle bozma
Demirbaşların düşük bedelle elden çıkarılmasından doğan değer kaybı10.000,00 TLİki kalem için birlikte 32.294,06 TL kabulRed gerektiği gerekçesiyle bozma
İşletmelerdeki tefrişat50.000,00 TLBir önceki satırla birlikteRed gerektiği gerekçesiyle bozma
Yoksun kalınan kâr50.000,00 TLKabul edilmediRed
Fesihle elde kalan ürünler2.500,00 TLKabul edilmediRed
Marka değerine ve müşteri sayısına katkı5.000,00 TLKabul edilmediRed
İhtirazi kayıtla ödenen faturalardaki fiyat farkı9.630,00 TLKabulRed gerektiği gerekçesiyle bozma; oy çokluğu bu kalemde
Manevi tazminat50.000,00 TLRedDavacının temyizi yerinde görülmedi
Tablo: Talep kalemleri ve sonuçlar (Karar, prg. 4, 8, 10, 47-49)
Mahkeme ilk olarak 28.01.2015 tarihli kararıyla uyuşmazlığın fikri ve sınai haklardan kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 11.01.2016 tarihli ve E. 2015/14146, K. 2016/78 sayılı kararıyla, talebin 556 sayılı KHK kapsamında tescilli bir sınai hakka ilişkin olmadığını belirterek bu kararı bozmuştur (Karar, prg. 6-7).
Bozmaya uyularak yapılan yargılamada mahkeme 13.03.2020 tarihli ve E. 2016/150, K. 2020/73 sayılı kararıyla; davalının tuttuğu mağaza denetim formlarının tek taraflı düzenlendiği ve ispata elverişli olmadığı, denetimin sözleşme gereği denetçi eliyle yapılması gerektiği, aykırılık bulunsa dahi süre verildikten sonra yeni bir denetim yapılmadığı ve ileri sürülen fesih nedenlerinin sözleşmenin esaslı unsurlarına hâlel getirmediği gerekçesiyle feshin haksız olduğuna hükmetmiş ve davayı kısmen kabul etmiştir (Karar, prg. 8, 42).
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 20.04.2022 tarihli ve E. 2020/6079, K. 2022/3196 sayılı kararıyla davacının temyiz itirazlarını yerinde görmemiş; sözleşme hükümlerine, ihtarnameye, denetim formlarına ve Hatay 5. Noterliğinin 30.04.2012 tarihli tespit tutanağına dayanarak davacının uyarı ve tespitlere rağmen kıyafet yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle feshin haklı nedene dayandığını belirterek kararı davalı yararına bozmuştur (Karar, prg. 10).
Mahkeme 26.01.2023 tarihli kararıyla direnmiş; bu karar Hukuk Genel Kurulunun 29.05.2024 tarihli ve E. 2024/11-178, K. 2024/307 sayılı kararıyla usulüne uygun bir direnme kararı tesis edilmediği gerekçesiyle usulden bozulmuştur. Mahkeme 07.11.2024 tarihli ve E. 2024/109, K. 2024/288 sayılı kararıyla yeniden direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu 15.04.2026 tarihli Kararıyla direnme kararını oy çokluğuyla ve kesin olarak bozmuştur. Genel Kuruldaki görüş ayrılığı ihtirazi kayıtla ödenen faturalara ilişkin talepte ortaya çıkmış, feshin haklı nedene dayandığı konusunda Özel Daire ile hemfikir olunmuştur (Karar, prg. 11-12, 45, 50).
05
Kararın Ortaya Koyduğu İlkelerThe Principles Established by the Decision
Personel Kıyafeti Yükümlülüğünün Asli NiteliğiThe Essential Nature of the Staff Uniform Obligation
Hukuk Genel Kuruluna göre franchise alanın sistem standartlarına uygun davranması sözleşme ilişkisinin asli unsurlarındandır ve işletmede çalışacak kişilerin kıyafetlerinin nasıl olacağı da franchise sözleşmesinin bir unsuru olabilir (Karar, prg. 23-24). Genel Kurul, her işletmede aynı standart görünüm ve kalitede hizmet verilmesini sözleşmenin asli unsuru olarak gören franchise verenin bu kuralların “esnetilmesine müsaade etmemesi tabiidir” tespitinde bulunmuştur.
KarardaIn the Decision
“Davalı, franchise sistemine dâhil olan tüm işletmelerde çalışan personelin kılık kıyafetinin yeknesaklığına özel önem vererek bu suretle markanın görünen yüzünü belli bir standartta tutmak suretiyle hem markanın tanınırlığını hem de değerini arttırmaya çalıştığına göre aksi uygulamanın taraflar arasındaki güven ilişkisini sarsacak şekilde devam ettirilmesi hâlinde franchise ilişkisini sona erdirmesi de somut olay bakımından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini kabul etmek için yeterlidir.” (Karar, prg. 44)
Denetim Hakkının Kapsamı ve İspatThe Scope of the Right of Inspection and Proof
İlk derece mahkemesinin denetimin bağımsız denetçilerce yapılması gerektiği yönündeki yorumu Hukuk Genel Kurulunca benimsenmemiştir. Genel Kurula göre sözleşmedeki “atadığı denetçilerle” ibaresi, sözleşmenin bütününe bakıldığında denetimin taraflardan bağımsız üçüncü bir kişi eliyle yapılacağı sonucunu doğurmamaktadır; sözleşmede bu yönde bir düzenleme bulunmasa dahi franchise verenin sistemin sözleşmeye uygun çalışıp çalışmadığını denetleme hakkı mevcuttur (Karar, prg. 43).
Genel Kurul ayrıca ispat yükünün sözleşmeyi fesheden tarafta olduğunu belirtmiş ve davalının bu yükü yerine getirirken titiz davrandığına dikkat çekmiştir. Davalı, biri mağaza yetkililerince de imzalanan, diğerinde ise karşı tarafın imzadan kaçındığı iki denetim tutanağıyla yetinmemiş, noter aracılığıyla fiili durumu fotoğraflarla zapta geçirtmiş ve ihtarname göndererek franchise alana aykırılığı giderme imkânı tanımıştır. Genel Kurul bu delillerle personelin şart koşulan kıyafetleri giymediğinin ortaya konulduğunu kabul etmiştir (Karar, prg. 41, 43).
İhtirazi Kayıtla Ödenen FaturalarInvoices Paid Under Reservation
KarardaIn the Decision
“Feshin haklı nedene dayandığı sabit olduğuna göre, ancak feshin haksız olması koşuluyla dinlenebilecek alacak taleplerinin kabul edilemeyeceğinde tereddüt bulunmamaktadır. Bununla birlikte elbette taraflar, feshin haklı olup olmamasından bağımsız şekilde, fesih gerçekleşene kadarki dönemde aralarındaki cari hesap ilişkisinden doğan borçlarından sorumludurlar.” (Karar, prg. 47)
Genel Kurulda tartışılan ve ilk derece mahkemesinin kabul ettiği fiyat farkı talebi bakımından Karar şu tespitleri içermektedir:
Davacı, davalının kendisini feshe zorlamak amacıyla fahiş fiyat artışı yaptığını ileri sürmüştür. Bilirkişi heyeti, ticaret odası verilerini de gözeterek fiyat farkının makul kabul edilebilecek düzeyde olduğunu mütalaa etmiş; Genel Kurul, dosyada davalının fahiş fiyat artışıyla sözleşmenin feshine kötü niyetle zemin hazırladığı yönünde “bir tespit ve değerlendirme bulunmadığını” belirtmiştir (Karar, prg. 48-49).
Feshin haklı olduğu kabul edildiğinden, kötü niyet isnadına dayanan bu alacak talebi yönünden de davanın reddinin hukuka uygun olacağı sonucuna varılmıştır (Karar, prg. 49).
Bu talep yönünden eksik inceleme bulunduğu veya talebin kabulü gerektiği yönündeki görüşler Genel Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir; kararın oy çokluğuyla verilmesinin nedeni bu ayrılıktır (Karar, prg. 50).
06
Değerlendirme ve Uygulama Bakımından ÇıkarımlarAssessment and Practical Implications
Hukuk Genel Kurulunun Kararı, franchise ve dağıtım hukuku uygulaması bakımından yol gösterici niteliktedir. Karar, franchise alanın kendi ad ve hesabına çalıştığı ve personelin kıyafeti gibi ayrıntıların markayı etkilemeyeceği yönündeki savunmalarının hukuki zeminini önemli ölçüde zayıflatmaktadır. Marka sahibinin belirlediği kurumsal görsel standartlara uyum, sözleşmenin asli unsurlarından kabul edilmiştir.
Somut Olay SınırıThe Limits of the Specific Case
Bununla birlikte Kararın somut olayın özelliklerine dayandığı gözden kaçırılmamalıdır. Sözleşmede personel kıyafeti borcu ile aykırılık hâlinde ihtar ve fesih düzeni açıkça kararlaştırılmış; aykırılık iki denetim tutanağı ve noter tespitiyle belgelenmiş ve ihtara rağmen sürdürülmüştür. Genel Kurul, sözleşmede fesih sebeplerinin sayılmış olması hâlinde dahi hâkimin ileri sürülen aykırılığın sözleşmenin devamı yönünden çekilmezlik yaratıp yaratmadığını değerlendireceğini vurgulamıştır. Bu nedenle Karar, her kıyafet aykırılığının tek başına haklı fesih sebebi oluşturacağı şeklinde okunmamalıdır (Karar, prg. 34, 36-37, 41, 44).
Somut olayda haklı feshi taşıyan dört unsurŞema 1
1 · Açık sözleşme hükmümd. 5/7, 5/15 ve 6
2 · Belgelenmiş aykırılıkiki denetim tutanağı ve noter tespiti
3 · Süreli ihtar05.03.2012 · üç gün
4 · İhtara rağmen ısrar28.04.2012 ve 30.04.2012 tespitleri
Güven ilişkisi sarsıldı: haklı nedenle fesihKarar, prg. 44 · “somut olay bakımından”. Hâkim denetimi: çekilmezlik (prg. 34); sözleşmede sayılan fesih sebebi bu denetimi kaldırmamaktadır.
KarardaIn the Decision
“Bu durumda dahi hâkimin fesih sebebi olarak ileri sürülen sözleşmeye aykırılığın somut olay bakımından sözleşmenin devamını çekilmez hâle getirip getirmediğini değerlendirmesi gerekir. Zira bu hak da ancak dürüstlük kuralına uygun olarak kullanılabilir.” (Karar, prg. 34)
İspat ve Sözleşme TasarımıEvidence and Contract Drafting
Uygulamada franchise verenler şubelerde tespit ettikleri aykırılıkları çoğu zaman yalnızca şirket içi tutanaklar veya e-posta yazışmalarıyla belgelemeye çalışmakta, bu durum yargılama aşamasında ispat güçlüklerine yol açmaktadır. Kararda görüldüğü üzere aykırılıkların noter aracılığıyla yerinde tespiti ve fotoğraflanması, ardından sözleşmeye uygun süre içeren ihtarnamenin gönderilmesi, feshin yargısal denetimden geçmesinde belirleyici usul adımları olmuştur.
Kararın sözleşme tasarımı bakımından da bir sonucu bulunmaktadır: görsel standartların ve personel kıyafetinin sözleşmede veya eklerinde somut biçimde tanımlanması ve aykırılık hâlinde süreli ihtar ile fesih düzeninin önceden kurulması, franchise verenin fesih hakkının ispatını kolaylaştırmaktadır.
Uygulama kontrol listesiPractical checklist
Franchise veren için
Kurumsal kıyafet ve görsel standartlar sözleşmede veya ekinde somut olarak tanımlanmalıdır.
Denetimin kimin eliyle yapılacağı açıkça yazılmalı; “atanan denetçiler” gibi ifadeler franchise verenin kendi personelini de kapsayacak şekilde kaleme alınmalıdır.
Denetim tutanakları mağaza yetkilisine imzalatılmalı, imzadan kaçınılırsa bu durum tutanağa geçirilmelidir.
Aykırılık sürüyorsa noter tespiti yaptırılmalı ve durum fotoğraflarla belgelenmelidir.
Sözleşmedeki süreyi içeren ihtarname gönderilmeli, süre bitiminde aykırılığın devam ettiği yeniden tespit edilmelidir.
Fesih ihbarnamesinde her fesih nedeni ayrı ayrı ve delilleriyle gösterilmelidir.
Franchise alan için
Ticari bağımsızlık, sözleşmede kabul edilen kurumsal kimlik kurallarına uymama serbestisi vermemektedir.
İhtarname alındığında aykırılık süresi içinde giderilmeli ve giderildiği belgelenmelidir.
Fiyat artışı gibi itirazlar ihtirazi kayıtla birlikte belgelere dayandırılmalıdır; kötü niyet iddiası somut tespit gerektirmektedir.
Haklı fesih hâlinde franchise bedeli, tefrişat ve yoksun kâr gibi feshe bağlı taleplerin dinlenmeyeceği gözetilmelidir.
Görevli MahkemeThe Competent Court
Son olarak somut davada ilk derece mahkemesinin önce görevsizlik kararı verdiği ve Yargıtay'ın, uyuşmazlığın tescilli bir sınai hakka ilişkin olmadığını belirterek bu kararı bozduğu hatırlanmalıdır. Franchise sözleşmesinden doğan her uyuşmazlık fikri ve sınai haklar mahkemesinin görev alanına girmemekte; görevli mahkeme uyuşmazlığın konusuna göre belirlenmektedir (Karar, prg. 6-7).
07
SonuçConclusion
“Ticari bağımsızlık, franchise alana sözleşmede kabul ettiği kurumsal kimlik kurallarını göz ardı etme hakkı vermemektedir.”
Franchise sözleşmeleri karşılıklı güvene ve kurumsal yeknesaklığa dayanan karmaşık ve sürekli borç ilişkileridir. Bu sistemde franchise verenin temel varlıklarından biri, tüketici nezdinde oluşturduğu marka algısı ve ticari itibarıdır. Sistem standartlarının korunması, franchise verene tanınan talimat verme ve denetleme yetkilerinin eksiksiz biçimde kullanılmasına bağlıdır.
Hukuk Genel Kurulunun Kararı, sözleşmede açıkça düzenlenen kurumsal kıyafet yükümlülüğünün ihtar ve tespitlere rağmen ısrarla ihlal edilmesinin, marka bütünlüğünü bozan ve sözleşmenin devamı yönünden çekilmezlik yaratan bir haklı fesih sebebi olabileceğini ortaya koymuştur. Feshe kendi kusuru ve talimatlara direnciyle sebebiyet veren franchise alanın; ödediği giriş bedelini, tadilat ve tefrişat masraflarını veya geleceğe yönelik kâr kaybını franchise verene yükleme imkânı bulunmamaktadır.
Bu çerçevede franchise verenlerin sözleşme kurallarını açık ve yoruma kapalı şekilde düzenlemeleri, denetim mekanizmalarını noter tespiti ve ihtar gibi objektif delillerle desteklemeleri; franchise alanların ise ticari bağımsızlıklarının kurumsal kimlik kurallarını göz ardı etme hakkı vermediğini gözeterek marka standartlarına özenle uymaları gerekmektedir.
Atıf Yapılan Mevzuat ve KararlarLegislation and Decisions Cited
4721 sayılı TMK m. 1, 2 · 6098 sayılı TBK · 6102 sayılı TTK m. 122/3, 122/5 · 556 sayılı KHK · Mülga 1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği m. 3/b (RG 16.12.1998, 23555) · 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (RG 14.07.2002, 24815) · Yargıtay HGK 15.04.2026, E. 2025/351, K. 2026/249 · Yargıtay HGK 29.05.2024, E. 2024/11-178, K. 2024/307 · Yargıtay HGK 16.05.2019, E. 2017/11-60, K. 2019/579 · Yargıtay 11. HD 20.04.2022, E. 2020/6079, K. 2022/3196 · Yargıtay 11. HD 16.03.2023, E. 2021/7358, K. 2023/1618 · Yargıtay 11. HD 11.01.2016, E. 2015/14146, K. 2016/78 · Hatay 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 28.01.2015, E. 2013/96, K. 2015/96; 13.03.2020, E. 2016/150, K. 2020/73; 26.01.2023, E. 2022/345, K. 2023/30; 07.11.2024, E. 2024/109, K. 2024/288
KaynakçaBibliography
Aksu, Yağmur Nisa: “Franchise Sözleşmesinin Çerçeve Sözleşme Niteliği Taşıma(ma)sına İlişkin Tartışmalar”, Prof. Dr. O. Gökhan Antalya'ya Meslekte 50. Yıl Armağanı, Ed. Kardelen Kıraç Tokabaş vd., Cilt I, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, Ekim 2025, s. 303-304.
Gürzumar, Osman Berat: Franchise Sözleşmeleri ve Bu Sözleşmelerin Temelini Oluşturan “Sistem”lerin Hukuken Korunması, Beta Basım Yayım, İstanbul, 1995.
Kırca, Çiğdem: Franchise Sözleşmesi, Yetkin Yayınları, Ankara, 1997.
Saral, Onur: Franchise Sözleşmeleri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Mayıs 2020.
İşbu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Makalede anılan mahkeme kararları yayın tarihi itibarıyla erişilebilen karar metinlerine dayanmaktadır; karar özetlerinde yer alan tespitler ilgili mahkemelerin değerlendirmesidir. İşbu yazı avukat ile müvekkil arasında bir ilişki kurmamakta ve güncellenmesi hususunda herhangi bir taahhüt içermemektedir. 28 Ekim 2026.
Bilgi notunun tamamıMakalenin iki dilli PDF sürümünü zaman çizelgesi, şemalar, tablolar ve kontrol listesiyle birlikte indirin.
Fikri mülkiyet portföyünüz, şirket işleriniz ya da süren bir uyuşmazlık için bize ulaşabilirsiniz. Her başvuruya işin kapsamı, süresi ve atılacak adımlar konusunda net bir değerlendirmeyle dönüyor; dosyanın ekibini ilk günden kuruyoruz.
İstanbul Ofisi
Görüşelim.
Ofisimiz İstanbul'un iş merkezinin kalbinde, Büyükdere Caddesi üzerindeki Ferko Signature binasında. Tek bir markanın korunması da olsa uluslararası bir portföyün yeniden kurgulanması da olsa, ilk görüşmeyi dosyayı fiilen yürütecek ekiple yaparsınız.
Marka ve patent vekilliği hizmetlerimiz devinpatent.com üzerinden de yürütülmektedir; TÜRKPATENT, EUIPO ve WIPO nezdindeki başvuru, yenileme, itiraz ve portföy yönetimi işlemlerini kapsar.
Adres
Esentepe Mah. Büyükdere Cad. Ferko Signature B/3 12/Ç 175/7 Şişli, İstanbul, Türkiye
Ferko Signature, İstanbul'un iş hayatının omurgası olan Büyükdere Caddesi üzerinde. Adliyelere, TÜRKPATENT irtibat ofislerine ve hizmet verdiğimiz şirketlerin merkezlerine dakikalar içinde ulaşıyoruz.
Geleneksel hukuku modern bir bakışla dönüştürüyoruz. Devin Law & IP'de kariyer kurmak; zorlu dosyalarda yön göstermek ve mesleğin geleceğine katkı vermek demek.
Neden Devin
Karmaşık hukuki meselelerde yol gösterin. Mesleğin geleceğini şekillendirin.
Yenilikçi bakış açımızın parçası olun, stratejik çözümlerle fark yaratın ve mesleki yolculuğunuzu ileri taşıyın. Hukuki birikiminizi modern ve dinamik bir ortamda göstermek için aramıza katılın.
Genç meslektaşlarımız ilk haftadan itibaren ortaklarla birlikte gerçek dosyalarda çalışır: marka itirazları, dava stratejisi, KVKK uyum projeleri ve uluslararası portföy işleri. Mentorluk bir düzen içinde yürür, geri bildirim süreklidir; sorumluluk kıdemle değil, gösterilen işle artar.
Başvurmak için özgeçmişinizi ve büromuzda çalışma isteğinizi anlatan kısa bir notu şu adrese gönderin: info@devinlaw.com.tr Başvurular sürekli olarak değerlendirilir ve her adaya geri dönüş yapılır.
Avukatlar
Dava ya da marka-patent tescil süreçlerinde tecrübeli; uzmanlaşmış ekipler içinde büyük hacimli ve sınır ötesi dosyalarda çalışmak isteyen avukatlar.
Stajyerlik
Hukuk fakültesi öğrencileri ve mezunları için staj. Deneyimli meslektaşların yanında marka işlemleri, dava dosyaları ve veri koruma projelerinde birebir tecrübe.
İdari Kadro
Modern bir hukuk bürosunun düzenli işlemesini sağlayan finans, idari işler ve operasyon pozisyonları.
Uluslararası bağımsız derecelendirme kuruluşları ekibimizi, Türkiye'de fikri mülkiyet ve medya hukukunun önde gelen isimleri arasında gösteriyor. Fikri mülkiyet ve medya ekibimiz hem 2026 hem 2025 sayılarında The Legal 500 EMEA, WTR 1000, IP STARS (Managing IP) ve Media Law International listelerinde yer aldı. Ayrıntı için sıralamaların üzerine tıklayın.
2026Güncel Dönem
Güncel dönem için yayımlanan sıralamalar — fikri mülkiyet ve medya hukuku alanlarında.
Beş Kategori · 2026IP STARS — Managing IP
Managing IP tarafından yayımlanan IP STARS 2026 sıralamasında Devin Law & IP, Türkiye'de beş çalışma kategorisinde yer almıştır. Uğurcan Tekin ve İnci Özçilsal, Türkiye'nin önde gelen fikri mülkiyet uzmanları arasında Rising Stars olarak gösterilmiş; tescil, hak koruma ve itiraz çalışmalarına ilişkin on bir müvekkil görüşüyle desteklenmiştir.
Tüm Ayrıntılar →
Tavsiye Edilen · 2026WTR 1000
World Trademark Review'in 2026 sayısında WTR 1000, marka koruma ve uluslararası fikri mülkiyet stratejileri alanında Uğurcan Tekin'i bireysel olarak listelemiştir. Müvekkiller ve meslektaşlar nezdinde yürütülen kapsamlı araştırmayla dünyanın önde gelen marka profesyonellerini belirleyen kuruluş; çok uluslu şirketler için geliştirilen küresel stratejileri ve WIPO nezdindeki süreçleri özellikle vurgulamıştır.
Tüm Ayrıntılar →
Sıralamada · EMEA 2026The Legal 500 EMEA
Legal 500 EMEA 2026 sayısında Fikri Mülkiyet ve Medya & Eğlence alanlarında sıralamaya girilmiştir. Uğurcan Tekin Next Generation Partner olarak listelenmiş; İnci Özçilsal ve Beyza Erdemir Key Lawyers olarak gösterilmiştir. Değerlendirme, ekibin patent, reklam ve marka koruma çalışmalarına ilişkin kuruluş yorumları ve müvekkil görüşleriyle desteklenmiştir.
Tüm Ayrıntılar →
Tier 2 · 2026Media Law International
Media Law International, 2026 sıralamasında Devin Law & IP'yi Türkiye bölümünde medya hukukunun önde gelen büroları arasında 2. kademede göstermiş; Uğurcan Tekin'i Türkiye'de tavsiye edilen ilk 10 medya hukuku avukatı arasında saymıştır. Bu değerlendirme, dijital medya düzenlemeleri, içerik yönetimi ve yayıncılık standartları alanındaki uzmanlığı yansıtmaktadır.
Tüm Ayrıntılar →
2025Önceki Dönem
Aynı fikri mülkiyet ve medya ekibinin bir önceki sıralama döneminde elde ettiği başarılar.
Sıralamada · EMEA 2025The Legal 500 EMEA
Legal 500 EMEA 2025 sayısında Fikri Mülkiyet ve Medya & Eğlence alanlarında, Uğurcan Tekin ekip başkanı olarak sıralamaya girmiştir. Değerlendirmede; çok uluslu medya şirketlerinden bireysel oyuncu, yönetmen ve menajerlere kadar medya sektörünün tüm paydaşlarına verilen danışmanlık hizmeti ile ekibin dijital medya, çevrim içi içerik ve veri gizliliği alanlarındaki derinliği öne çıkarılmıştır.
Tüm Ayrıntılar →
Sıralamada · 2025Media Law International
Media Law International, 2025 değerlendirmelerinde ekibimizi Türkiye'nin önde gelen medya hukuku büroları arasında göstermiş; Uğurcan Tekin'i Türkiye'de tavsiye edilen on medya hukuku uzmanı arasında seçmiştir.
Tüm Ayrıntılar →
Recommended Firm · 2025IP STARS — Managing IP
Managing IP tarafından 2025 yılında yayımlanan IP STARS sıralamasında ekibimiz Türkiye'de tavsiye edilen firmalar arasında listelenmiştir. Bu, ekibin fikri mülkiyet alanındaki tecrübe genişliğinin ve stratejik yaklaşımının uluslararası düzeyde tanınmasıdır.
Tüm Ayrıntılar →
Recommended Firm · 2025WTR 1000
World Trademark Review'in 2025 sayısında WTR 1000, ekibimizi Türkiye sıralamasında tavsiye edilen marka büroları arasında listelemiştir. Bu değerlendirme, yerli ve yabancı müvekkiller için yürütülen başvuru stratejisi, portföy yönetimi ve çekişmeli marka süreçlerindeki çalışmaları yansıtmaktadır.